به گفتهء برخى ، عبادت بالاترين مرتبهء خضوع و اظهار ذلت است كه تنها سزاوار خداى تعالى مىباشد . 1 خداى سبحان در قرآن كريم مىفرمايد : « جن و انس را نيافريدم مگر براى عبادت » . 2 عبادت در اصطلاح به دو معنا آمده است : به معناى اخص ؛ يعنى آنچه در شرع به عنوان عبادت مقرر شده و قوام آن به قصد قربت است و بدون آن تحقق نمىيابد ، مانند نماز ، روزه و حج ، و به معناى اعم ؛ يعنى هر عمل جايزى كه به قصد قربت انجام شود ، مانند شستن لباس . قصد قربت در عبادت به معناى دوم ، شرط تحقق عمل نيست . عمل بدون قصد قربت نيز تحقق مىيابد ؛ بلكه قصد قربت تنها شرط استحقاق پاداش است . 3 مقصود از عبادت در اين نوشتار ، عبادت به معناى اخص است كه بخش عمده‌اى از ابواب فقه ، همچون طهارت ، صلات ، زكات ، خمس ، صوم ، اعتكاف و حج به بيان مسائل و احكام آن اختصاص يافته است ؛ چنان كه در اصول فقه نيز از آن سخن گفته‌اند ؛ از اين رو ، در اين نوشتار در دو بعد فقهى و اصولى به بيان احكام كلى عبادات مىپردازيم و احكام خاص و جزئى در عناوين مناسب كه بسيارى از عناوين فرهنگ را در برمىگيرد ، خواهد آمد . الف . بعد فقهى اقسام : عبادت از جهات مختلف داراى اقسامى است : 1 . به لحاظ حكم تكليفى ، به واجب ، مستحب و مكروه تقسيم مىشود . مقصود از كراهت در عبادت ، كاهش ثواب آن است ، مانند كراهت نماز گزاردن در حمام و روزه گرفتن در روز عرفه براى كسى كه بيم دارد بر اثر ضعف حاصل از آن از دعا باز بماند . 4 2 . به لحاظ متعلق عبادت ، به عبادت بدنى كه اعضاى بدن در به جاآوردن آن دخالت دارد ، مانند نماز و روزه ، و مالى ، همچون خمس و زكات ، و مركب از آن دو ، مانند حج و عمره تقسيم مىشود . 5 3 . به لحاظ محدود و نامحدود بودن وقت آن ، به موقّت و مطلق تقسيم مىگردد .